Türkiye'deki Şirket Türleri
Doğru şirket yapısının seçilmesi, bir Türk işletmesinin alacağı ilk somut kararların başında gelir. Türk Ticaret Kanunu şirketleri iki ana kategoriye ayırıyor — şahıs şirketleri ve sermaye şirketleri — ve bu ayrım sorumluluk, asgari sermaye ve vergi yükümlülüklerinde belirleyici farklar doğuruyor.
Şirket Türleri
Şahıs Şirketleri
- Adi ortaklık
- Kolektif şirket
- Komandit şirket
Sermaye Şirketleri
- Anonim şirket
- Limited şirket
- Kooperatif
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket
Şirket Borçlarından Sorumluluk
Temel ayrım şu: şahıs şirketleri tüzel kişiliğe sahip olmadığından, ortaklar şirket borçlarından birinci derecede ve kişisel olarak sorumludur.
Anonim Şirket. Pay sahiplerinin sorumluluğu, taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır.
Limited Şirket. Ortakların olağan şirket borçlarından kişisel sorumluluğu yoktur; ancak kamu hukuku kaynaklı borçlardan — vergi ve SGK başta olmak üzere — sermaye payları oranında doğrudan sorumludur.
Asgari Sermaye Gereksinimleri
| Şirket Türü | Asgari Sermaye |
|---|---|
| Anonim Şirket | 50.000 TL |
| Limited Şirket | 10.000 TL |
| Şahıs Şirketleri | Yok |
Pay Devri Vergilendirmesi
Anonim Şirketler. Pay sahipleri, edinim tarihinden iki yıl sonra yapılan pay devirlerinde vergiye tabi tutulmaz.
Limited Şirketler. Ortaklar pay devirlerinde herhangi bir süre muafiyeti olmaksızın vergilendirilir; bu durum çıkış değerini gözle görülür biçimde etkiler.
Sonuç
Doğru seçim; ortakların kendi aralarındaki ilişki, yürütülecek faaliyet, kısa ve uzun vadeli planlar ile kurucuların mali durumuna bağlı. Çoğu kurucu eninde sonunda şu tercihi yapıyor: daha düşük kuruluş maliyetine sahip limited yapı mı, yoksa daha temiz pay devri vergi rejimine sahip anonim yapı mı?